O Grupo de Estudo Medio Mariño (GEMM), en colaboración co Parque Nacional vai comezar
co proxecto piloto situado no Arquipélago de Sálvora , no estudo das posibles vías de entrada de especies exóticas invasoras no medio mariño.
As accións para levar a cabo neste proxecto circunscríbense no ámbito de conservación da biodiversidade en xeral e concretamente no intermareal da Illa de Sálvora e na súa contorna marítima ata os 30 metros de profundidade.
Con este proxecto, preténdese avaliar cal é o estado actual da biodiversidade no intermareal e nos fondos da illa con foco dirixido a invertebrados mariños, cal é o grao de afectación por especies exóticas e invasoras nas augas limítrofes da mesma, a súa identificación e catalogación e ademais, durante todas as etapas de duración do proxecto, o control e eliminación dos exemplares que poidan ser detectados e localizados de calquera que sexa o fío animal ao que pertenzan de forma manual ou mecánica exclusivamente.
Como complemento a estas actividades, realizaranse labores de extracción de toda clase de residuos, de calquera que sexa a súa orixe e composición, que poidan acharse nas mostraxes e o seu posterior traslado ao porto de Ribeira para o seu tratamento adecuado.
Con todos os datos obtidos realizaranse exposicións en diferentes centros e institucións co fin de dar a coñecer o noso patrimonio natural e as ameazas que o acosan.
DESCRICIÓN DE TRABALLOS Ou ACTIVIDADES
Os traballos previstos desenvolveranse no ámbito do intermareal da illa de Sálvora e augas limítrofes.
Preténdese levar a cabo unha serie de 10 mostraxes por terra para a inspección de toda a franxa intermareal posible da illa, así como doutras 10 inmersións con escafandra autónoma ata os 30 metros de profundidade co obxectivo de avaliar a situación actual das especies de invertebrados mariños que poden atoparse nela.
Nesta avaliación non só preténdese coñecer o estado da biodiversidade de especies de invertebrados autóctonos que poboan as costas da illa, senón tamén as especies exóticas ou inva oras que puidesen chegar ata ela. Para iso é importante saber cal ou cales poderían ser os vehículos de entrada destas especies, polo que se colocarán un total de 5 captadores en dúas diferentes localizacións da illa: 3 na zona do porto e outros 2 controis en senllos puntos escollidos ao azar. Estes captadores son, basicamente, uns artefactos depositados nun punto determinado do fondo da illa e que estarían compostos por un morto para evitar o seu desprazamento, un cabo no que se ataría unha boia no seu extremo para facilitar a súa localización en superficie e dúas ou máis ferros de PVC ou calquera outro material plástico que funcionarían como colectores e sobre os que teñen tendencia a fixarse as primeiras
fases de vida dos invertebrados mariños. Estes captadores revisaríanse polo menos unha vez cada mes co obxectivo de localizar en que puntos van darse maiores densidades de xuvenís e establecer, desta forma, unha causa-efecto da aparición destes.
Ademais, nestas mostraxes por mar e por terra, aproveitarase para retirar toda clase de residuos que poidan atoparse na illa, así como de todos os exemplares posibles de especies foráneas que sexan susceptibles de ser retiradas.
Unha vez finalizados os traballos de inspección anteriormente descritos, recompilaranse todos os datos obtidos e elaborarase un catálogo de especies exóticas que incluirá todos os resultados considerados de interese.
Cos resultados incluídos neste catálogo elaborarase un PowerPoint que poderá ser presentado por membros do Grupo de Estudo do Medio Mariño en lugares considerados de interese para a realización de charlas divulgativas sobre o tema.
OBXECTIVOS AMBIENTAIS
Os obxectivos que se pretenden conseguir con este proxecto son os seguintes:
1.- Identificación e catalogación das especies exóticas e invasoras de invertebrados mariños presentes no intermareal e en augas limítrofes da illa de Sálvora ata unha profundidade de 30 metros. Unha vez conseguida, haberá unha base da que partir para establecer estratexias de mitigación, control e/o eliminación.
2.- Identificación e verificación de posibles vehículos de entrada de especies exóticas á illa.
Tan importante como a identificación das especies exóticas e invasoras é coñecer o seu vehículo de entrada á illa. Se dalgunha forma pode chegarse a unha conclusión válida de cal ou cales son as causas que provocan a entrada non natural destas, poderanse tomar as medidas oportunas para evitar ou, polo menos, minimizar a súa chegada e establecemento nas súas costas máis próximas.
3.- Control e eliminación de especies exóticas e invasoras de invertebrados mariños na illa.
Os traballos de mostraxe que levarán a cabo inclúen a extracción de todos os exemplares de especies exóticas e invasoras que poidan observarse. A extracción será única e exclusivamente manual ou Mecánica, evitando a utilización de produtos químicos ou daniños para o medio ambiente. Utilizarase calquera tipo de ferramenta que permita extraer e/o eliminar calquera exemplar que poida atoparse. Aqueles que sexan susceptibles de retirarse en grandes cantidades serán trasladados ao porto de Ribeira para o seu tratamento adecuado.
4.- Limpeza de residuos dos fondos e intermareal da illa de Sálvora. Un labor que tamén é compatible cos traballos de mostraxe é a de retirada de calquera tipo de residuo que poida ser atopado no intermareal ou nos fondos próximos da illa, ben sexan labores de pesca abandonadas, plásticos de calquera Procedencia e tamaño, así como todos aqueles que non deban estar nese lugar e que fosen lanzados desde diferentes puntos ou que chegasen arrastrados polas correntes e mareas. Todo o material recolleito en cada mostraxe será trasladado ao porto de Ribeira para o seu tratamento adecuado.
5.- Elaboración dun catálogo de especies exóticas da zona e exposición do traballo realizado. Como resultado final do proxecto, elaborarase un catálogo PDF imprimible que ilustre os resultados obtidos durante as mostraxes. Estes resultados serán resumidos á súa vez nun arquivo PowerPoint que poderá ser utilizado en diferentes presentacións divulgativas orientadas a dar a coñecer ao público en xeral diferentes aspectos que poidan resultar interesantes, rechamantes e novos sobre o proxecto. Desta forma, pretendemos influír sobre a conciencia cidadá guiando á opinión pública cara a un escenario no que se teña en conta que o noso patrimonio natural é un auténtico tesouro que debemos coñecer e coidar entre todos. Pero ese tesouro está ameazado e tamén se deben coñecer cales son esas ameazas e de onde proveñen.
PRAZO EXECUCIÓN
O prazo aproximado de execución do proxecto comprenderá desde o momento en que sexa
comunicada a aceptación do mesmo pola Administración Pública ata finalizar o mes de decembro de 2023.
As mostraxes terán que levar a cabo dependendo das condicións atmosféricas, polo que é máis probable que se realicen na primavera e verán, o cal non impedirá realizalos noutras estacións se é posible.
O proxecto divídese en tres fases claramente diferenciadas:
1.- Parte dedicada ás mostraxes nos que se realizará unha toma de datos, extracción, recompilación e almacenamento do material necesario para revisar posteriormente. Esta fase prolongarase ata finalizar o mes de xuño de 2023.
2.- Parte dedicada á xestión e tratamento do material e datos recompilados. Revisaranse as diferentes mostras de substrato recolleito co fin de poder identificar todas as especies posibles de invertebrados mariños. Durante esta mesma fase, tamén se confeccionará o catálogo recompilatorio das especies exóticas localizadas na zona, así como o PowerPoint orientado á sensibilización do público interesado. Esta fase está prevista que se inicie en xullo de 2023 e que se prolongue ata final do mes de setiembre de 2023.
3.- Fase dedicada á exposición dos datos obtidos mediante unha presentación realizada en PowerPoint en todos aqueles lugares nos que sexa susceptible de ser exposta. Nesta presentación expoñeranse as especies exóticas e invasoras de invertebrados mariños que fosen atopadas nas mostraxes, así como unha explicación xeral do traballo realizado. Esta fase comezará en outubro de 2023 e prolongarase ata final do mes de decembro de 2023.
O GEMM (Grupo de Estudo do Medio Mariño) é unha asociación sen ánimo de lucro con domicilio social na
rúa Porto Deportivo s/n, en Ribeira, A Coruña. Fundada o 10 de abril de 2010, é o medio polo que un
grupo de entusiastas da vida mariña, marabillados pola enorme biodiversidade das rías galegas
