“Sáhara, Polisario, Alxeria e outras preocupacións”. Antón Luaces

Tal vez sexa o empeño europeo de non abrir aínda máis a fronteira sur polo estreito de Gibraltar, o Mediterráneo e Canarias, no Atlántico; pero o certo é que España ten agora mesmo diante sí, un novo problema do que non sei como vai sair.

O caso é que o anuncio por parte do presidente do Goberno español de que Marrocos debe ser -coa aquiescencia da ONU- quen determine o futuro do antigo Sáhara español, prescindindo deste xeito da súa responsabilidade como potencia administradora  do devandito territorio, está a atopar máis respostas negativas en nacións supostamente amigas, que positivas. Especialmente en Alxeria, país que nos subministra gas e que ata o de agora fai que España non dependa tan decisivamente de Rusia coma outros Estados membros da Unión Europea en momentos tan decisivos como os que nos tocan vivir.

Como exemplo: China e Alxeria demandan unha solución para o Sáhara acorde coas resolucións da ONU que, se non falla a memoria, nunca foron favorables ás formulacións marroquís. Pero é que, ao mesmo tempo, o Ministerio de Defensa da autoproclamada República Árabe Saharaui Democrática (RASD) dinfundiu -a través da axencia de novas saharaui SPS- que durante a xornada deste sábado pasado houbo “intensos” ataques sobre as forzas marroquís na rexión de Lakaad, no sector de Mahbes, após ofensivas semellantes levadas a cabo nas rexións de Akrara Chedida, Yebilat Lajdar e Akrara el Forsik, no sector de El Forsia e Mahbes.

As milicias saharauis bombardearon, segundo esa información citada, “posicións das forzas  do ocupante marroquí” ocasionando a estas “importantes perdas humanas e materiais ao longo do valo da vergoña dende a violación do alto o fogo e a reanudación da loita armada o 13 de novembro de 2020”, sinala a Fronte Polisaria.

Marrocos construiu o valo de separación do Sáhara Occidental para impedir as incursións das milicias polisarias coas que está en guerra aberta novamente dende novembro de 2020 tras a paréntese de alto o fogo asinado en 1991.

Para a Fronte Polisaria “é lamentable que Madrid opte, unha outra vez, por se sobmeter á chantaxe marroquí e rematar coa esperanza que existía, alimentando a tensión e a escalada”, afirma nun comunicado dado a coñecer o mesmo sábado.

Xa o día anterior, venres, dicía o Polisario: “con enorme asombro o Goberno da República Saharaui e a Fronte Popular para a liberación de Saquia el-Hamra e Río de Oro, viron esta tarde o contido dos dous comunicados emitidos polo ocupante marroquí e o Goberno da potencia administradora española” e, en consecuencia, expresan que a posición do Goberno español “está absolutamente en contradición coa legalidade internacional”, engadindo que as Nacións Unidas, a Unión Africana, a Unión Europea, a Corte Internacional de Xustiza, a Corte Europea de Xustiza e todas as organizacións rexionais e continentais, todas, non recoñecen soberanía algunha de Marrocos sobre o Sáhara Occidental. 

Lembra a organización saharaui que “tamén España, xunto con Francia, trazaron as fronteiras entre o Sáhara Occidental e os seus tres viciños Marrocos, Alxeria e Mauritania” polo que teñen “maís responsabilidades xurídicas e políticas ca outros na defensa das fronteiras recoñecidas internacionalmente para impedir a expansión marroquí, así como a súa responsabilidade cara ao pobo  saharaui e as Nacións Unidas”. Esta responsabilidade, engade, persiste mentres o pobo saharaui non poda “exercer o seu dereito inalienable á autodeterminación e independencia”.

Para os saharauis “a posición emitida en ambas as declaracións carece de credibilidade, seriedade, responsabilidade e realismo” por canto constitúen unha desviación perigosa “que viola a legalidade internacional , apoia a ocupación, alenta a agresión e a política dos feitos consumados, así como a fuxida cara adiante e tenta lexitimar a represión, crimes contra a humanidade e o saqueo de riquezas que persigue Marrocos contra o pobo saharaui”.

Todo isto se produce nun contexto “caracterizado pola gravidade que está a atravesar o conflito do Sáhara Occidental tras a reanudación da guerra en novembro de 2020 e o estado de tensión na zona pola continuación do Reino de Marrocos das súas políticas expansionistas e plans para azoutar a seguridade e estabilidade na rexión”.

Este cambio anunciado polo actual Goberno español é o resultado, a xuizo da Fronte Polisaria, de intensos meses de chantaxe marroquí. Tal posición, engaden os saharauis, contén elementos “de suma perigosidade”, como calificar a proposta marroqui como “a máis seria, obxectiva e realista” para resolver o conflito do Sáhara Occidental, “en claro apoio ao enfoque unilateral, en contradición  coa legalidade e o dereito  internacional e a libre práctica democrática  por parte do pobo saharaui” no que atinxe “ao seu dereito inalienable á autodeterminación e a independencia”.

Critican a declaración do Goberno español que, afirman, “foi máis aló: o máis perigoso, ao se referir ao acordo de “respecto á integridade territorial dos dous países” que no contexto do conflito do Sáhara Occidental é “unha nidia adopción da tese expansionista marroquí”.

Coida o Polisario que a posición española afecta de xeito moi negativo a calquera posible rol de España na solución do conflito de descolonización e os esforzos para reactivar e revitalizar o proceso de paz por parte das Nacións Unidas, cando eles agardaban de España imparcialidade e sentido das súas responsabilidades legais e históricas.

Entenden que España non pode dar as costas a este problema por canto “é a potencia administradora do territorio pendente de descolonización”. E tampouco, din, pode esquecer as súas responsabilidades políticas por canto é “o primeiro responsable do sufrimento do pobo saharaui e de todos os pobos da zona que ata o de agora non poideron disfrutar da estabilidade por mor da ferida que deixou España en 1975 e que segue a envelenar as relacións dos pobos e países da rexión”.

Fan un chamado urxnte ás forzas políticas españolas e a todos os pobos de España para que presionen ao Goberno español  coa fin de corrIxir este “grave erro” e obrigar a Madrid a asumir as súas responsabilidades.