A entidade estivo presente no acto oficial e lembrou os lazos históricos que uniron á familia do mecenas co intelectual rianxeiro durante o exilio e a represión.
A Asociación Etnolóxica Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao sumouse este sábado aos actos de celebración polo retorno da Virxe de Guadalupe ao cantil de Tanxil, obra senlleira de Francisco Asorey que volve ao seu lugar histórico tras vinte e un anos de ausencia. A homenaxe, conducida por Duarte Galbán —membro do colectivo—, reuniu a veciñanza, autoridades e asociacións culturais e marítimas nunha xornada marcada polo recoñecemento patrimonial.
A presenza institucional e social da cita contou con Representación da entidade Encabezada polo seu presidente, Xosé Bravo, xunto a Luisa Prada, Xusto Ordóñez, Carme García e Ramón Dios, O alcalde de Rianxo, Julián Bustelo; o conselleiro de Cultura, José López Campos; e Carmen Asorey, neta do escultor Comitiva marítima: Traíñas e bateles do Club de Remo de Rianxo, dornas da Asociación Setefoghas e embarcacións de bateeiros. Actuacións da Banda de Gaitas Buxaina, Vai de Roda e Fogo Fatuo.
A peza, instalada orixinalmente en 1932 por encargo do médico Ángel Baltar Cortés, fora retirada no ano 2005 polos seus herdeiros debido aos problemas de seguridade e erosión do cantil. Tras a recente compravenda do predio por un particular e o posterior acordo de cesión co Concello en setembro de 2025, a escultura foi restaurada ao longo de 2026 —recuperando os seus característicos azulexos da antiga Cerámica Celta de Pontecesures— antes de retornar definitivamente ao pedestal.
Alén do valor estético e paisaxístico, a Asociación Castelao puxo o foco na dimensión humana e política que envolve a obra: a alianza interxeracional entre os Baltar e a familia Castelao. A entidade lembrou como o cirurxián Ramón Baltar Domínguez evitou que a casa familiar do escritor en Rianxo fose arrebatada pola represión tras o golpe de 1936, protexendo a súa nai e irmás ata o punto de ser procesado pola ditadura, e como anos despois o seu fillo, Francisco Javier Baltar Tojo, xestionou o regreso dos restos do intelectual en 1984.
Por último, o colectivo fixo un chamamento a non limitar a efeméride ao acto festivo e esixiu ás administracións un plan de mantemento preventivo e continuado para evitar que o salitre volva danar a escultura, amais de abrir unha reflexión patrimonial sobre a coexistencia de dúas imaxes da Virxe a escasos metros no mesmo areal.
