A Deputación da Coruña e a Universidade de Santiago de Compostela (USC) colaborarán na investigación, exhumación e identificación de vítimas da represión franquista en tres puntos da provincia: as fosas de Serantes, en Ferrol; Boisaca, en Santiago de Compostela; e Beira, no concello de Carral.
O acordo formalizouse este luns coa sinatura dun convenio entre o presidente da Deputación, Valentín González Formoso, e o reitor en funcións da USC, Antonio López Díaz. O programa contará cun investimento de 150.000 euros financiados pola institución provincial.
Os traballos serán desenvolvidos polo grupo de investigación HISTAGRA, un equipo académico con máis de dúas décadas de experiencia no estudo da violencia golpista en Galicia e coordinador do coñecido proxecto Nomes e Voces.
A metodoloxía do proxecto combinará investigación histórica e documental co traballo arqueolóxico sobre o terreo e a análise forense dos restos localizados. O obxectivo é localizar e recuperar os restos das vítimas, avanzar na súa identificación e ofrecer respostas ás familias que levan décadas agardando por coñecer o destino dos seus seres queridos.
Os traballos requirirán a participación de especialistas en arqueoloxía, historia e medicina legal para garantir que todo o proceso se desenvolva con rigor científico e baixo estándares de investigación adecuados.
Un proxecto con dimensión social e divulgativa
Ademais das intervencións nas fosas, o programa inclúe unha vertente social e pedagóxica. Entre as accións previstas destaca a produción dunha peza audiovisual que documentará o proceso das exhumacións e recollerá tanto o traballo técnico como o impacto humano e emocional que supón a apertura destas fosas.
Tamén se elaborarán publicacións académicas e realizarase a catalogación de bibliografía especializada sobre memoria democrática, que quedará custodiada na biblioteca da Facultade de Xeografía e Historia da USC para consulta pública.
Durante o acto, Valentín González Formoso subliñou a importancia destas actuacións para preservar a memoria democrática e transmitir ás novas xeracións os valores da liberdade. O presidente da Deputación destacou que “dignificar ás vítimas e coñecer o impacto emocional nas súas familias é fundamental para entender o que custou conquistar as liberdades das que gozamos hoxe”.
Pola súa banda, Antonio López puxo en valor o traballo desenvolvido por HISTAGRA e incidiu na importancia de seguir avanzando no coñecemento histórico da Spanish Civil War e da posterior represión franquista. Segundo indicou, cada novo avance na localización e identificación das vítimas supón ofrecer respostas ás familias tras moitos anos de incerteza.
Despedida ao reitor
Durante o acto, Formoso aproveitou tamén para despedirse de Antonio López, que nos próximos días deixará o cargo de reitor da USC, responsabilidade que asumirá Rosa Crujeiras.
O presidente provincial destacou o papel de López como “un colaborador nato” que impulsou o crecemento da universidade, ampliando o número de estudantes, reforzando a investigación e mellorando as infraestruturas. Pola súa banda, o reitor en funcións salientou o papel da Deputación da Coruña como “un alicerce fundamental” para o desenvolvemento das actividades da universidade e agradeceu a colaboración institucional mantida ao longo destes anos.
