As persoas compórtanse de maneira moi diferente dentro dun parque natural ou nunha praia. Nos parques naturais presuponse un coidado do espazo, mentres nas praias súmanse todo tipo de contaminación: ruidos, luz directa, vertidos de augas residuais ou lixos mariños ou contaminación do aire pola presenza de coches moi próxima.
Ecoloxistas en Acción denuncia que o uso masivo das praias fixo cambiar a forma de xestionalas. As praias pasaron de ser un ecosistema natural a un espazo onde prima a oferta de servizos aos usuarios mediante intervencións urbanísticas intrusivas sobre a preservación dos procesos naturais e a biodiversidade que as habita.
Por iso a organización ecoloxista ha elaborado un decálogo con dez craves para xestionar as praias de maneira sostible. Tamén un test en liña para que usuarias e usuarios das praias poidan determinar se a súa praia está xestionada como un ecosistema natural ou máis ben como un aquapark.
Entre as funcións máis importantes das praias, o decálogo destaca que estas fan as veces de encoros naturais, protexen as costas e preservan a biodiversidade.
Tal e como explica o documento, “as praias son zonas críticas para a alimentación de vertebrados superiores de gran importancia como os peixes así como para a nidificación e conservación das aves. Ademais, o corpo poroso de area desempeña un papel crave como gran sistema dixestivo de filtración e purificación da auga, mineralización da materia orgánica e a reciclaxe de nutrientes”.
Ao longo das últimas décadas, está a darse un proceso imparable de perda de achegas de area nas praias como consecuencia da construción de presas e encoros dos ríos que desembocan nas súas contornas que frean o fluxo sedimentario cara á costa. Aínda por riba, todo tipo de infraestruturas interrompen a dinámica lonxitudinal das poucas achegas que acaban chegando (paseos marítimos, espigóns, recheos ou dragaxes) e as construcións en primeira liña impiden o intercambio transversal cos sistemas dunares que quedaron por detrás, foron eliminados ou desapareceron.
Ante a perda de area das praias, a organización ecoloxistas denuncia que os concellos empregan “cantidades inxentes de diñeiro público na mal chamada ‘rexeneración de praias’, un parche temporal que non resolve o problema”.
Segundo Ana Díaz, voceira de Ecoloxistas en Acción, “é fundamental restaurar as praias para restablecer a súa dinámica natural e permitir que exerzan as súas funcións poñendo coto aos novos proxectos urbanísticos como ampliacións de portos, e recuperando e protexendo os sistemas dunares cando sexa posible”.
Doutra banda, o decálogo alerta do problema engadido de retirar das praias os arribazones (restos de plantas e/o algas mariñas), en moitos casos con maquinaria pesada. Por descoñecemento e falta de sensibilidade ambiental, estes ecotonos seguen asociándose con sucidade e deixamento. Con todo, exercen funcións de vital importancia como a atenuación da enerxía da ondada e a retención da area nas praias limitando a erosión costeira, ou sustento e refuxio para multitude de especies.
O documento presentado tamén propón unha lista de medidas necesarias: a retirada de contedores dentro das praias para recolocalas nos seus accesos, fomentando a responsabilidade da cidadanía de xestionar e reducir os seus propios residuos; a eliminación de duchas e lavapiés polo malgaste de auga potable que supoñen; a eliminación de todas as fontes de contaminación do aire, lumínica e acústica, como a luz directa en praias urbanas, chiringuitos ou motos de auga; ou a restrición do acceso de vehículos motorizados, apostando por corredores verdes para peóns e bicicletas, pechando aparcadoiros próximos e creando alternativas de transporte público para acceder ás praias.
Ana Díaz, voceira de Ecoloxistas en Acción, declarou: “En definitiva, unha praia sostible é unha praia natural, sen estruturas antrópicas, libre de fumes e ruídos de motores, onde a xente poida gozar da conexión coa natureza”
Ecoloxistas en Acción presenta un documento con dez medidas para xestionar as praias de forma respectuosa coa contorna natural.
